FFR: Ürək damar darlığının funksional qiymətləndirilməsi

🫀 FFR nədir? Ürək damar darlığında stent qərarını necə dəyişir?

Ürək damar xəstəliklərinin diaqnostikasında koronar angioqrafiya əsas üsullardan biridir. Angioqrafiya zamanı damarda darlıq görünə bilər, lakin hər görünən darlıq ürəyin qanlanmasına eyni dərəcədə təsir etmir. Məhz burada FFR (Fractional Flow Reserve) böyük əhəmiyyət daşıyır.

FFR nədir?

FFR — koronar damardakı darlığın ürəyə gedən qan axınına nə qədər mane olduğunu ölçən invaziv hemodinamik testdir.

Sadə dillə desək:

Damarda darlıq var, amma bu darlıq həqiqətən ürək əzələsini oksigensiz qoyurmu?

FFR bu suala cavab verir.

Bu müayinə angioqrafiya zamanı xüsusi bir pressure wire (təzyiq teli) vasitəsilə aparılır və damar daxilində təzyiq fərqi ölçülür.

FFR necə ölçülür?

Prosedur zamanı:

✔ Koronar damara xüsusi tel yerləşdirilir✔ Darlığın önündə və arxasında təzyiq ölçülür✔ Maksimal hiperemiya yaradılır (adenozin və ya digər vasitələrlə)✔ Distal təzyiq (Pd) və proksimal təzyiq (Pa) müqayisə edilir

Formula:

FFR = Pd / Pa

FFR nəticələri necə şərh olunur?

FFR > 0.80

➡ Darlıq hemodinamik baxımdan əhəmiyyətli deyil➡ Stent çox vaxt lazım olmur

FFR ≤ 0.80

➡ Darlıq funksional olaraq qan axınını azaldır➡ Revaskulyarizasiya (stent və ya bypass) düşünülə bilər

Bu, lazımsız stentləmələrin qarşısını almaqda çox vacibdir.

FFR nə zaman istifadə olunur?

FFR xüsusilə bu hallarda tövsiyə olunur:

• 40–70% orta dərəcəli stenozlar

• Bir neçə damar xəstəliyində qərar vermək çətin olduqda

• LMCA (left main) şübhəli stenozlarda

• PCI planlanmadan öncə funksional dəyərləndirmədə

• Angioqrafik görüntü ilə klinik simptom uyğun gəlmədikdə

• 
  

FFR üstünlükləri

✅ Lazımsız stentlərin qarşısını alır

Hər darlıq stent demək deyil.

✅ Daha düzgün qərar verir

Anatomik deyil, funksional qiymətləndirmə aparır.

✅ Pasiyent üçün daha təhlükəsizdir

Lazımsız müdaxilə riskini azaldır.

✅ Uzunmüddətli nəticələri yaxşılaşdırır

Doğru damara doğru müdaxilə edilir.

Nəticə

FFR müasir invaziv kardiologiyada ən vacib qərarverici vasitələrdən biridir.Bu texnologiya ilə artıq yalnız damarın görünüşünə deyil, onun ürək qanlanmasına real təsirinə əsaslanaraq qərar verilir.

Unutmayın:

Hər damar darlığı stent demək deyil — FFR qərar verir.

🫀 Ürək sağlamlığınız üçün düzgün diaqnoz və düzgün müdaxilə vacibdir.